Be Creative — een serie van René Steuer · Competence Factory “Gericht op de mens, dat werkt zoveel beter.”

AI wordt elke maand slimmer. Maar in de ruimte tussen mensen, daar waar geluisterd, aangevoeld en verbonden wordt, maakt de mens nog altijd het verschil. Welkom bij EQ: je sociale vaardigheden

Even eerlijk. Hoe vaak ging een project bij jou mis door een gebrek aan kennis? En hoe vaak door een gebrek aan afstemming, een mail die verkeerd viel, een collega die zich niet gehoord voelde, een vergadering waarin iedereen praatte en niemand luisterde? Juist. De meeste dingen die stuk lopen, lopen stuk tussen mensen. En de meeste dingen die lukken, lukken daar ook.

Daarom is EQ, in het 7Q-model van Competence Factory (je sociale vaardigheden), misschien wel de meest onderschatte carrièrevaardigheid van dit moment. Zeker nu AI in hoog tempo het denkwerk overneemt, wordt het mensenwerk schaars. En dat is nou precies wat het zo waardevol maakt.

Wat is EQ precies?

EQ is het vermogen om emoties te herkennen, te begrijpen en te reguleren, bij jezelf en bij de ander, en dat vervolgens om te zetten in gedrag dat verbinding maakt. Luisteren zonder alvast je antwoord te formuleren. Aanvoelen wat er onder de woorden gebeurt. Weerstand herkennen voordat die escaleert. Je eigen irritatie parkeren omdat het gesprek belangrijker is dan je gelijk.

Waar IQ gaat over hoe slim je bent met informatie, gaat EQ over hoe slim je bent met mensen. En anders dan bij IQ heb je er elke dag, in elk gesprek, iets aan. Van de bouwkeet tot de boardroom en thuis aan de keukentafel net zo goed.

Hoog, gemiddeld of laag? Zo kom je erachter

Een lastige eigenschap van EQ: mensen met een laag EQ hebben zelden door dat ze een laag EQ hebben. Dat merkt vooral hun omgeving. Toch zijn er signalen die je bij jezelf kunt herkennen.

Wil je verder kijken dan een lijstje? Dan helpt meten. Daarom bieden we cursisten die bij Competence Factory een opleiding volgen een professionele persoonlijkheids- en talentenanalyse aan: de TMA Talentenanalyse. Die brengt 22 drijfveren, 44 talenten en 53 competenties in kaart. Inclusief hoe ontwikkelbaar elke competentie voor jou is. Daar zitten de EQ-kerncompetenties gewoon tussen: inlevingsvermogen, luisteren, sociabiliteit, samenwerken. Je bespreekt de uitkomsten met een coach, en omdat de analyse op positieve psychologie is gebaseerd, is er geen goed of fout, alleen inzicht. Een eerlijke spiegel dus, maar wel eentje die vriendelijk kijkt.

Mannen, vrouwen en EQ: sorry heren

Dan het gevoelige nieuws. Onderzoek naar emotionele intelligentie laat al jaren hetzelfde beeld zien: vrouwen scoren gemiddeld hoger op empathie, emotioneel bewustzijn en intermenselijk contact, precies het hart van sociale vaardigheden. In een veelbesproken internationale studie presteerden vrouwen beter op elf van de twaalf gemeten EQ-competenties. Mannen wonnen er één: emotionele zelfcontrole. En om het feest compleet te maken: mannen blijken hun eigen EQ ook nog eens vaker te overschatten, terwijl vrouwen het juist onderschatten.

Vrouwen beginnen de wedstrijd dus gemiddeld met een voorsprong, een beter vertrekpunt, zeg maar gerust. Eerlijk: het zijn gemiddelden, en de verschillen tussen individuen zijn groter dan die tussen de seksen. Maar wie op de werkvloer om zich heen kijkt, herkent het patroon waarschijnlijk moeiteloos.

Goed nieuws voor de heren (en voor iedereen die zich aangesproken voelt): EQ is geen vonnis. Het is een vaardigheid. En vaardigheden kun je trainen.

Is EQ te ontwikkelen?

‘Doe mij maar een onsje meer EQ’ — zo werkt het helaas niet.

Je kunt EQ niet bij bestellen bij de slager en een cursusdag maakt van niemand ineens een mensenfluisteraar. Maar functioneel ontwikkelen kan wel degelijk, op één voorwaarde: bewustzijn. Wie niet weet waar hij staat, traint in het wilde weg. Wie wel weet waar zijn blinde vlekken zitten, kan gericht aan de slag.

Zo werkt dat in de praktijk. Je begint met zelfkennis (bijvoorbeeld via de talentenanalyse), je leert je eigen triggers en patronen herkennen, en vervolgens ga je doen. Feedback vragen en er iets mee doen. Luisteren trainen: eerst samenvatten wat de ander zei, dan pas reageren. Lastige gesprekken oefenen in een veilige setting in plaats van ze te vermijden. Klein beginnen, vaak herhalen. De TMA laat bovendien per competentie zien hoe ontwikkelbaar die voor jou persoonlijk is zodat je je energie steekt waar die het meeste oplevert.

EQ ontwikkelen is dus geen quick fix, maar ook geen mysterie. Het is bewust worden, en dan gewoon aan het werk.

Zo train je je EQ bij Competence Factory

Sociale vaardigheden leer je niet uit een boekje, je leert ze met en van andere mensen, in een kleine groep, met een trainer die je een spiegel voorhoudt. Precies zo zijn onze trainingen gebouwd. Dit zijn de trainingen en opleidingen waarin je EQ centraal staat of stevig meetraint:

Kijk voor data en het volledige aanbod op competencefactory.nl. Je hoeft er niet mee geboren te zijn, je moet er alleen mee beginnen. You got this.