Er was een tijd dat je kon zeggen: “Ik gebruik ChatGPT al.” Dat was genoeg om indruk te maken op een verjaardag. Maar die tijd is voorbij.
In 2026 heeft zo’n beetje elke professional wel een account bij een AI-tool. Uit onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam blijkt dat al 62 procent van de creatieve professionals AI inzet, tegenover slechts 28 procent in 2023. De tool en het gebruik is er en toch loopt de productiviteitswinst voor de meeste mensen nog achter.
Het probleem zit niet in de tools maar in hoe we ze gebruiken. De meeste professionals behandelen AI als een zoekmachine: je typt een vraag, krijgt een antwoord, sluit het venster en begint morgen opnieuw bij nul. Nuttig, ja. Maar het is niet waar de echte winst zit.
Hieronder vijf manieren die er wel toe doen.
Tip 1: Bouw een werksysteem en stop met losse prompts
En ja, dit is een punt waar we al vaker op terugkomen. De professionals die het meest uit AI halen, gebruiken het niet als een tool die je af en toe opent. Ze bouwen een systeem dat elke dag voor ze werkt.
Het grootste productiviteitsverlies bij AI is het gebrek aan geheugen. Elke sessie begint bij nul. Geen context over jouw klant, geen kennis over jouw toon, geen idee wie je bent. Dat betekent dat je elke keer opnieuw moet uitleggen wie je bent, tenzij je dat probleem één keer structureel oplost.
Dat doe je met een masterprompt. Dit is een vaste set instructies die beschrijft:
- wie je bent
- voor wie je werkt
- wat je toon is
- welke structuur je output moet hebben.
Tools als Claude laten je dit opslaan als Projects, Perplexity heeft Spaces maar zelfs een simpel tekstbestand werkt. Eén keer schrijven en elke dag hergebruiken.
Ethan Mollick, hoogleraar aan de Wharton School, een van de meest geciteerde onderzoekers op het gebied van AI en werk, noemt dit in zijn boek Co-Intelligence ‘onboarden’. Net zoals je een nieuwe medewerker inwerkt, werk je AI in op jouw context en standaarden. Hoe beter je dat doet, hoe beter de output.
Voorbeeld voor tip 1:
Een marketingmanager schrijft elke maandag een klantrapportage. In haar systeem zit al de structuur, de toon en de standaard-KPI’s. Ze plakt haar ruwe data erin en heeft binnen twee minuten een bruikbaar concept. Wat vroeger een uur kostte, kost nu vijftien minuten. Elke week.
Tip 2: Gebruik AI als data-analist en niet als samenvatter
Hier zit een van de grootste onbenutte kansen voor professionals die al met AI werken.
De meeste mensen uploaden een spreadsheet of rapport en vragen: “Wat zie je?” Ze krijgen dan een nette samenvatting die ze zelf in vijf minuten ook hadden kunnen schrijven. De winst zit niet in het samenvatten. McKinsey concludeerde begin dit jaar in The State of Organizations 2026 dat organisaties die AI inzetten voor data-gedreven besluiten de grootste productiviteitswinst boeken. Niet de organisaties die het gebruiken voor contentcreatie.
Het verschil zit in de manier waarop je vraagt. Niet: “Analyseer deze data.” Maar:
- “Ik overweeg budget te verschuiven van campagne A naar B. Welk patroon in deze dataset ondersteunt of weerspreekt die beslissing?”
- “Welke klantgroep heeft de hoogste stijging in de afgelopen 90 dagen, en wat hebben ze gemeen?”
- “Speel advocaat van de duivel op dit voorstel.”
Dat laatste, AI als tegenspreker, is misschien wel het meest onderschatte gebruik van generatieve AI. Je legt een beslissing voor en vraagt: “Wat zijn de drie sterkste argumenten tegen dit plan?” Geen bevestiging, maar weerlegging. Die ene aanpak dwingt je scherper te denken en signaleert blinde vlekken voordat ze een probleem worden.
Tip 3: Automatiseer je uitvoerende taken maar blijf zelf denken
Er is onderscheid tussen taken waarbij je brein nodig is en taken die je handen uitvoeren. AI is goed in het tweede, maar het heeft jou onmisbaar nodig voor het eerste.
Kijk eerlijk naar je werkweek. Hoeveel tijd gaat op aan pure uitvoering? E-mails herschrijven op toon. Vergadernotities omzetten naar actiepunten. Rapporten samenvatten naar drie bullets. Antwoorden opstellen op veelgestelde vragen. Al die taken vragen geen oordeel, geen strategie, geen relatie. Ze vragen alleen tijd en dat is precies wat AI je teruggeeft.
De volgende stap zijn AI agents: systemen die niet alleen antwoorden maar ook handelen. Ze zoeken informatie op, sturen tools aan, versturen e-mails en nemen beslissingen op basis van regels die jij hebt ingesteld. Microsoft beschreef in de Work Trend Index 2025 hoe organisaties toewerken naar hybride teams van mensen en agents, waarbij de agent de uitvoering doet en de mens de richting bepaalt.
Tools als Make, Zapier en n8n laten je vandaag al zulke workflows bouwen. Een meeting wordt automatisch getranscribeerd, actiepunten worden eruit gehaald en een follow-up e-mail staat klaar, zonder dat jij er iets aan hoeft te doen.
Voorbeeld voor tip 3:
Een zelfstandig UX-consultant automatiseerde haar volledige onboardingproces. Zodra een nieuwe klant een intakeformulier invult, genereert een AI-workflow een gepersonaliseerde projectbrief, een eerste agendavoorstel en een checklist voor de kickoff. Zij controleert, past aan waar nodig en verstuurt. Wat voorheen een halve ochtend kostte, kost haar nu twintig minuten.
Tip 4: Batchen in plaats van continu schakelen
De meeste professionals gebruiken AI reactief. Een vraag hier, een taakje daar, verspreid over de hele dag. Dat geeft het gevoel van productiviteit, maar het is een van de minst efficiënte manieren om met AI te werken.
Elke keer dat je een AI-tool opent voor een losse vraag, start je een nieuwe context op. Je legt uit wat je bedoelt, je wacht op output, je beoordeelt en je sluit het venster. Tien minuten later doe je het opnieuw voor iets anders.
Power users doen het anders. Ze verzamelen gedurende de dag alles wat ze willen van AI. Vragen, taken, teksten, analyses. Op een vast moment werken ze dat in één geconcentreerde sessie af. Ze zitten in AI-modus, hun prompts zijn scherper, ze hergebruiken context binnen één sessie en ze schakelen daarna terug naar hun werk.
Dit verandert niet alleen de kwaliteit van je output. Het verandert je dagritme. Je hersenen hoeven minder te switchen, je AI-sessies worden efficiënter en je focusblokken blijven intact.
Voorbeeld voor tip 4:
Een strateeg bij een designbureau reserveert elke ochtend tussen 8.30 en 9.00 uur een vaste AI-sessie. In die dertig minuten verwerkt hij alles wat hij de avond ervoor en ‘s ochtends heeft verzameld: vergadernotities, conceptteksten, onderzoeksvragen, e-mailconcepten. De rest van zijn dag werkt hij zonder AI open op zijn scherm. Zijn collega’s gebruiken AI vaker. Hij haalt er structureel meer uit.
Tip 5: Zoek je bottleneck en geef die als eerste aan AI
Tip 3 ging over een categorie taken die voor iedereen geldt: uitvoerend werk zonder oordeel. Deze tip gaat over iets persoonlijkers — het werk dat jou specifiek vertraagt. En dat is voor iedereen anders.
De meeste mensen gebruiken AI voor taken die ze toch al snel doen. Een mailtje schrijven, samenvatting maken, tekst aanscherpen. Nuttig, maar het is de verkeerde volgorde. Je optimaliseert het werk dat al soepel loopt en laat het werk dat je echt vertraagt staan.
De echte productiviteitswinst zit in je bottleneck. Dit is het werk waar je tegenop ziet, te lang over doet of structureel voor uitstelt. En juist dat werk geven de meeste professionals als laatste aan AI.
Er is een eenvoudige manier om dit te doorbreken. Beschrijf je werkweek in vijf tot tien zinnen aan AI:
- welke taken je doet
- hoeveel tijd ze kosten
- welke je energie kosten
- welke je energie geven.
Vraag dan: “Welke van deze taken kun jij volledig of gedeeltelijk overnemen en hoe zou dat eruit zien?” Het resultaat zal je verrassen. Zo kijk je nog productiever naar je eigen workflow.
Wil je dit alles in een dag leren?
Op vrijdag 5 juni organiseren wij de AI in a day: Futureproof Productivity. Een volledige masterclassdag gericht op één vraag: hoe maak jij AI echt productief in jouw werkdag?
Je krijgt twee keynotes van AI-expert Harm Teunisse en kiest zelf drie sessierondes uit een aanbod van acht AI-experts. Onderwerpen als agents bouwen, data analyseren, marketing automation, vibe coding en GEO/SEO. Jij bepaalt wat je die dag leert en waar je de volgende ochtend mee aan de slag gaat.
De dag sluit af met een doe-studio en een netwerkborrel waar je alles kunt doorspreken met de experts en andere deelnemers.
Vrijdag 5 juni | 10.00 – 17.00 uur Space to Create, Utrecht
Kom je samen met een collega? Dan bespaar je allebei €100,– via het duo-voordeel.
